سرد

                

و آنچه منتظرش بودیم می آید!!
با هر قدمش به جای خاک، برف از زمین بلند می کند و سرمایی که دندان ها را به هم می ساید آنقدر محکم که اگر دیر به خودت بیای نه دندانی برایت می ماند نه دندانی و نه دندانی
پس بیا سرما را به آغوش بکش و با من زمزمه کن:

سلامت را نمی خواهند پاسخ گفت سر ها در گریبان است
هوا دلگیر، در ها بسته، سرها در گریبان، دست ها پنهان،
نفس ها ابر، دلها مرده و غمگین
درختان اسکلتهای بلور آجین
هوا تاریک سقف آسمان کوتاه
قبار اندوده مهر و ماه
                         زمستان است...

(ترانه)

قالب شعری

خوب در این موضوع  دو پست نوشتم که در اونا قافیه و وزن عروض رو در حد بسیار ساده و پایه توضیح دادم امروز می خوایم سراغ قالب های شعری بریم اگه زیاد طولانی شد خوب دو بخشش می کنیم اگه نه که هیچی چون این یکی رو می خوام تا حد کاملی توضیح بدم:

  1. قصیده:شعریست که از نیمه ی قرن سوم ه.ق. به تقلید از شعر عرب پدید آمد
    1-1 هم قافیه بودن مصرع اول و مصرع های زوج مثل:
        ___________________*           __________________*
        ___________________             __________________*
        ___________________             __________________*
        .....
    2- 1 تشکیل شده از چند بخش:
      1-2-1 مطلع: بیت نخست قصیده که معمولا باید لفظ و معنی آن دل نشین باشد تا خواننده را به  خواندن آن جذب کند
      2-2-1 تغزل: این بیت ها پیش در آمد سخن است تا ذهن مخاطب را آماده سازد محتوای آن در شعر پارسی عشق،یاد جوانی،وصف طبیعت و ...است
      3-2-1 تخلص: شاعر با این بخش تغزل را به تنه ی اصلی پیوند می دهد زیبا ترین تخلص تخلص یک بیتی ست زیرا از ایجاز بیشتری بر خوردار است
      4-2-1 تنه ی اصلی : مقصود اصلی شاعر را در بر دارد محتوای آن می تواند مدح، رثا، وصف ، پند و اندرز ، حکمت و عرفان باشد که البته عمده ترین مضامین شعر فارسی هستند
      5-2-1 شریطه و دعا: معمولا در این ابیات شاعر ممدوح خودش را دعا می کند
      6-2-1 تجدید مطلع:معمولا شاعر اگر بخواهد از مطلبی به مطلع دیگر رود با یک بیت مُصَرَع(هر دو مصرع هم قافیه)با قافیه ی اصلی شعر این کار را انجام می دهد
    (البته از تغزل ، تخلص ، تجدید مطلع و شریطه در بعضی قصاید استفاده می شود)
      7-2-1مقطع: بیت آخر قصیده است مقطع برای شاعر حسن ختام است
    3-1 نمونه : (به علت طولانی بودن قصاید فقط به ذکر مطلع آن می پردازیم)
          سعدی:   فضل خدای را که تواند شمار کرد                 یا کیست آنکه شکر یکی از هزار کرد؟
  2. غزل: از قرن ششم یا کمی پیش از آن رواج یافت
    1-2 از نظر قالب مانند قصیده است
    2-2 از نظر محتوی و تعداد ابیات با قصیده متفاوت است محتوایی عاشقانه دارد
     تعداد ابیات آن بیش از پنج بیت است و حد اکثر شانزده بیت
    3-2 بیت اول آن مطلع و مقطع نام دارد
    4-2 غزل عاشقانه با سعدی و غزل عارفانه با مولانا به اوج می رسد اما ظهور حافظ و پدید آمدن محتوای نو در غزل (یعنی در غزل عارفانه با هنر مندی تمام از مضامین عاشقانه سود می جوید)، حذف محور عمودی(پیوستگی معنی یک بیت محور افقی و پیوستگی معنی کل ابیات را محور عمودی می نامند )شکلی تازه و بدیع یافت و از مشروطه به بعد غزل جنبه ی اجتماعی نیز می گیرد
    5-2 نمونه : ماشا الله ....
  3. قطعه:
    1-3 هم قافیه بودن مصرع های زوج مثل:
              _______________                   _______________*
              _______________                   _______________*
    2-3 حداقل دو بیت دارد
    3-3 درون مایه ی آن معمولا اخلاقی ، تعلیمی ، حکایت ، شکایت ، مدح ، هجو ، تقاضا و... است
    4-3 نمونه: انوری: 
    ای خواجه رسیدست بلندیت به جایی
    کز اهل سماوات به گوشت برسد صوت 
    گر عمر تو چون قد تو باشد به درازی
    تو زنده بمانی و بمیرد ملک الموت

                                                               ادامه دارد...

از حافظ

ای دل ریش مرا با لب تو حق نمک
                              حق نگه دار که من میروم الله معک
تویی آن گوهر پاکیزه که در عالم قدس 
                                ذکر خیر تو بود حاصل تسبیح ملک
در خلوص منت ار هست شکی تجربه کن
                            کس عیار زر خالص نشناسد چو محک
گفته بودی که شوم مست و دو بوست بدهم
                       وعده از حد بشد و ما نه دو دیدیم و نه یَک
بگشا پسته ی خندان و شکر ریزی کن
                            خلق را از دهن خویش میانداز به شک
چرخ بر هم زنم ار غیر مرادم گردد 
                           من نه آنم که زبونی کشم از چرخ فلک
                چون بر حافظ خویشش نگذاری باری؟
                ای رقیب از بر او یک دو قدم دور ترک